<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X58n1016">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1016 註華嚴同敎一乘策</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1016 註華嚴同敎一乘策</title>
			<author>宋 師會述　希迪註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">58</idno>.<idno type="no">1016</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">註華嚴同敎一乘策</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16078</charName>
				<mapping cb:dec="999118" type="PUA">U+F3ECE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22349</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(白-日+田)/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T14:05:29">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0568a" n="0568a"/>
<lb ed="X" n="0568a01"/>
<lb ed="X" n="0568a02"/>
<lb ed="X" n="0568a03"/>
<lb ed="X" n="0568a04"/>
<lb ed="X" n="0568a05"/><cb:docNumber>No. 1016</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0568a06"/><lb ed="R103" n="0862a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>註華嚴同敎一乘策一卷<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0568a07"/>
<lb ed="X" n="0568a08"/><lb ed="R103" n="0862a02"/><byline cb:type="author">武林沙門　希迪　註</byline>
<lb ed="X" n="0568a09"/><lb ed="R103" n="0862a03"/><cb:div><p xml:id="pX58p0568a0901">同敎<g ref="#CB15081">䇿</g>者
<lb ed="X" n="0568a10" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a04"/>法眞大師天縱機先
<lb ed="X" n="0568a11" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a05"/>才懸世表。旣
<lb ed="X" n="0568a12" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a06"/>堅綜其指。廼
<lb ed="X" n="0568a13" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a07"/>虗洞於玄。非爲私於<anchor xml:id="nkr_note_add_0568a1301" n="0568a1301"/><anchor xml:id="beg0568a1301" n="0568a1301"/>己<anchor xml:id="end0568a1301"/>焉。實欲公於萬世以
<lb ed="X" n="0568a14" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a08"/>救其弊也。由是
<lb ed="X" n="0568a15" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a09"/>深存
<lb ed="X" n="0568a16" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a10"/>遠慮。以<anchor xml:id="fxX58p0568a01"/>　<note place="inline">矢</note>其
<lb ed="X" n="0568a17" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a11"/>謀。使
<lb ed="X" n="0568a18" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a12"/>華嚴宗大成者哉。<note place="inline">希迪</note>不敏。學而習之。略折
<lb ed="X" n="0568a19" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a13"/>幽微。叨申短注。雖無益於
<lb ed="X" n="0568a20" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a14"/>敎。然其用心亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0568a2001" n="0568a2001"/><anchor xml:id="beg0568a2001" n="0568a2001"/>已<anchor xml:id="end0568a2001"/>至矣。冀毋
<lb ed="X" n="0568a21" type="honorific"/><lb ed="R103" n="0862a15"/>罪焉。</p>
<lb ed="X" n="0568a22"/><lb ed="R103" n="0862a16"/><p xml:id="pX58p0568a2201">時嘉泰改元之明年正月一日　　希迪　謹序</p>
<lb ed="X" n="0568a23"/>
<lb ed="X" n="0568a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0568b" n="0568b"/>
<lb ed="X" n="0568b01"/>
<lb ed="X" n="0568b02"/>
<lb ed="X" n="0568b03"/>
<lb ed="X" n="0568b04"/><lb ed="R103" n="0862b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568b0401">華嚴同敎一乘<g ref="#CB15081">䇿</g></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568b05"/><lb ed="R103" n="0862b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568b0501">住善住法眞大師　師會　述</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568b06"/><lb ed="R103" n="0862b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568b0601">問。華嚴大宗。唯同別二敎。<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0568001" n="0568001"/>〔太〕曰。一乘義者。分別有二。一者正乘。二者方便乘等。
<lb ed="X" n="0568b07"/><lb ed="R103" n="0862b04"/>釋曰。斯則乘爲兩種。敎立二門。故云唯同別也</note>別義講解多同。<note place="inline">同謂唯一別敎</note>但易
<lb ed="X" n="0568b08"/><lb ed="R103" n="0862b05"/>簡特異。而多不從。<note place="inline">獨易簡說能弘義門敎門三種之別。而多不從者。楊子云。不合乎先
<lb ed="X" n="0568b09"/><lb ed="R103" n="0862b06"/>王之法者。君子不法也</note>若同敎一義。或曰三種。<note place="inline">此卽易簡。言三種者。一融會同。
<lb ed="X" n="0568b10"/><lb ed="R103" n="0862b07"/>二和合同。三義相同</note>或曰四門。<note place="inline">此指會解。言四門者。一三一和合同。二同泯二乘同。三義類相
<lb ed="X" n="0568b11"/><lb ed="R103" n="0862b08"/>似同。四同成一敎同</note><anchor xml:id="nkr_note_orig_0568002" n="0568002"/>言小異。大義不差。<note place="inline">頥菴謂。善住自指。若然者。同彼會三。故云小異
<lb ed="X" n="0568b12"/><lb ed="R103" n="0862b09"/>旨意是一。故曰不差</note>而學者二三不知孰是。請諸少俊。愽採祖
<lb ed="X" n="0568b13"/><lb ed="R103" n="0862b10"/>文。示其所歸。當公論是非。不可私其所黨。至祝至祝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568b14"/><lb ed="R103" n="0862b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0568b1401">其一言通目。<note place="inline">內章具云。又言同者。衆多別義。一言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0568003" n="0568003"/>〔通〕位中所含。卽通成解行等</note>隨
<lb ed="X" n="0568b15"/><lb ed="R103" n="0862b12"/>別取一義。<note place="inline">內章又曰。會義不同。多種法門。隨別取一義。餘無別相。故言同耳。釋曰。地論云。
<lb ed="X" n="0568b16"/><lb ed="R103" n="0862b13"/>信地菩薩。乃至與不思議佛法。爲一緣起</note>幷同別中。各說同別等義。<note place="inline">各說
<lb ed="X" n="0568b17"/><lb ed="R103" n="0862b14"/>同別者。具云別敎之中亦有同別。由多卽一。是其同也。爲一中多。卽是別也。同敎之中亦有同別。一乘三
<lb ed="X" n="0568b18"/><lb ed="R103" n="0862b15"/>乘同一善巧。是其同也。各爲據機別。卽是別也</note>非諸方所諍。不必辨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568b19"/><lb ed="R103" n="0862b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568b1901">章初一別敎。二同敎。易簡釋曰。後同敎門。直就法界
<lb ed="X" n="0568b20"/><lb ed="R103" n="0862b17"/>本末融會。故下章云。此同敎說諸乘等會融無二。同
<lb ed="X" n="0568b21"/><lb ed="R103" n="0862b18"/>一法界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568b22"/><lb ed="R103" n="0863a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0568b2201">評曰。此中引文不盡。<note place="inline">次云有其二門等</note>復錯亂宗因。<note place="inline">以宗爲因。
<lb ed="X" n="0568b23"/><lb ed="R103" n="0863a02"/>故云錯亂。如焚薪說</note>自言此是能弘門。非被機之敎也<note place="inline">華藏若了
<lb ed="X" n="0568b24"/><lb ed="R103" n="0863a03"/>一同一別。必不出此言也。書曰。若網在綱。有條而弗紊</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0568c" n="0568c"/>
<lb ed="X" n="0568c01"/><lb ed="R103" n="0863a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568c0101">迎福釋曰。此乃三一合說。則三乘一乘和合不異。又
<lb ed="X" n="0568c02"/><lb ed="R103" n="0863a05"/>注曰。此約三一具。故名同。又揀非海具百川等。<note place="inline">云云
<lb ed="X" n="0568c03"/><lb ed="R103" n="0863a06"/>會解注云。以初義具三一乘故。少異全收。以全收必約海具百川。故說少異。具三一。故。以法華爲同敎也</note>
<lb ed="X" n="0568c04"/><lb ed="R103" n="0863a07"/>至相釋曰。經云。會三歸一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0568004" n="0568004"/>故同也。<note place="inline">問復入二章曰。會三歸一。乃敎相也。
<lb ed="X" n="0568c05"/><lb ed="R103" n="0863a08"/>豈將作同字之訓義哉。今云。至相釋曰。何耶。答。此約釋義。彼約釋文。不相違也</note>多義如彼。<note place="inline">妙趣
<lb ed="X" n="0568c06"/><lb ed="R103" n="0863a09"/>章</note>又曰。今以理求通之。與同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0568005" n="0568005"/>別趣也。今從至相<note place="inline">孟子曰。所
<lb ed="X" n="0568c07"/><lb ed="R103" n="0863a10"/>願則學孔子也。又曰。予未得爲孔子徒也。予私淑諸人也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568c08"/><lb ed="R103" n="0863a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0568c0801">評曰。易簡將彼別敎。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0568006" n="0568006"/>此對同之別。<note place="inline">易簡曰。妙趣章云。別於三乘。故
<lb ed="X" n="0568c09"/><lb ed="R103" n="0863a12"/>名別敎</note>今取彼同。示此對別之同。義無舛也。<note place="inline">大師親謂。義豐
<lb ed="X" n="0568c10"/><lb ed="R103" n="0863a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0568007" n="0568007"/>〔勒〕成。例釋甚當</note>迎福亦曰。別義皆同。則亦與矣<note place="inline">會解第八云。別敎名
<lb ed="X" n="0568c11"/><lb ed="R103" n="0863a14"/>義。諸祖皆同。與者許也。語云吾與汝弗如也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568c12"/><lb ed="R103" n="0863a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0568c1201">淸涼總相會通中。或分爲四中云。三同敎一乘。如法
<lb ed="X" n="0568c13"/><lb ed="R103" n="0863a16"/>華等<note place="inline">大經疏二云。中間三敎。存三泯二別。故開之爲四。一別敎小乘。如四阿含等。二同敎三乘。如深
<lb ed="X" n="0568c14"/><lb ed="R103" n="0863a17"/>密等。三同敎一乘。如法華等。四別敎一乘。如華嚴等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0568c15"/><lb ed="R103" n="0863a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0568c1501">易簡釋敎章攝益中同敎一乘云。此卽三乘一乘
<lb ed="X" n="0568c16"/><lb ed="R103" n="0863b01"/>和合。屬同敎攝。前別敎一乘卽是圓敎。權敎三乘
<lb ed="X" n="0568c17"/><lb ed="R103" n="0863b02"/>卽是始敎。同敎一乘卽當終頓。故淸涼玄文云。三
<lb ed="X" n="0568c18"/><lb ed="R103" n="0863b03"/>同敎一乘如法華。演義釋曰。卽合終頓二敎也<note place="inline">同敎
<lb ed="X" n="0568c19"/><lb ed="R103" n="0863b04"/>唯一。勢多變態。諒乎攝益。於五敎中。前四當三乘敎。後一當別敎。三一和合當同敎。今配分四。幾許誤哉</note>。</p>
<lb ed="X" n="0568c20"/><lb ed="R103" n="0863b05"/><p xml:id="pX58p0568c2001">評曰。此師又指。此乃別敎所不揀者也。<note place="inline">易簡曰。終頓二敎亦
<lb ed="X" n="0568c21"/><lb ed="R103" n="0863b06"/>是一乘。非此所揀</note>又曰。終頓二敎。文雖不揀。常自逈異。<note place="inline">次曰。
<lb ed="X" n="0568c22"/><lb ed="R103" n="0863b07"/>以華嚴中唯圓融具德故。至下敎義攝益中。分爲三類。一別敎一乘。二權敎三乘。三同敎一乘。斯與終頓
<lb ed="X" n="0568c23"/><lb ed="R103" n="0863b08"/>自別</note>故此指云。卽當終頓。非圓敎也。決擇其意中。亦
<lb ed="X" n="0568c24"/><lb ed="R103" n="0863b09"/>曰終頓非後敎也。餘義不錄<note place="inline">卽當等者敎門與義相爲二也</note>。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0569a" n="0569a"/>
<lb ed="X" n="0569a01"/><lb ed="R103" n="0863b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569a0101">迎福會解曰。要終頓二敎同泯二故。名同敎一乘也。
<lb ed="X" n="0569a02"/><lb ed="R103" n="0863b11"/>注曰。此約終頓二敎。泯二是同。非卽合終頓爲同也。
<lb ed="X" n="0569a03"/><lb ed="R103" n="0863b12"/>正約終頓同無二乘。故云同敎一乘也。又次義中注。
<lb ed="X" n="0569a04"/><lb ed="R103" n="0863b13"/>若終頓自相同者。漸頓有異。安得是同。又曰。不是合
<lb ed="X" n="0569a05"/><lb ed="R103" n="0863b14"/>終頓爲同。但約同泯二。故名同也。又曰。近人皆云。終
<lb ed="X" n="0569a06"/><lb ed="R103" n="0863b15"/>頓二敎合爲同敎。漸頓自殊。將何可合耶<note place="inline">會解第八</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569a07"/><lb ed="R103" n="0863b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569a0701">評曰。此亦非圓中之同。又非合終頓。是離之之存
<lb ed="X" n="0569a08"/><lb ed="R103" n="0863b17"/>泯也。又將泯二是同。作同敎得名所以。<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0569a0801" n="0569a0801"/><anchor xml:id="beg0569a0801" n="0569a0801"/>已<anchor xml:id="end0569a0801"/>上按定其非</note>餘
<lb ed="X" n="0569a09"/><lb ed="R103" n="0863b18"/>義可知也。如講時所辨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569a10"/><lb ed="R103" n="0864a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569a1001">淸涼釋曰。始敎存三故。別爲一敎。終頓泯二是同故。
<lb ed="X" n="0569a11"/><lb ed="R103" n="0864a02"/>合爲一敎。下列四中云。三同敎一乘。卽合終頓二敎
<lb ed="X" n="0569a12"/><lb ed="R103" n="0864a03"/>也<note place="inline">演義抄第六</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569a13"/><lb ed="R103" n="0864a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569a1301">評曰。此乃泯二是同。出合爲一敎之所以。<note place="inline">文義煥然。宗因
<lb ed="X" n="0569a14"/><lb ed="R103" n="0864a05"/>允當。淸凉曰。仲尼傾蓋。伯牙輟絃。亦藉形聲矣。不面而傳。得旨繫表。意猶吾心。未知有也</note>非同
<lb ed="X" n="0569a15"/><lb ed="R103" n="0864a06"/>敎得名之因由也。<note place="inline">張家兒豈作李家子。然涉獵之譏。不可逃也</note>是故存
<lb ed="X" n="0569a16"/><lb ed="R103" n="0864a07"/>三爲一敎。泯二爲一敎。與小圓爲四。亦明曰同敎
<lb ed="X" n="0569a17"/><lb ed="R103" n="0864a08"/>一乘卽合終頓。與迎福有異。自注云。然亦各自建
<lb ed="X" n="0569a18"/><lb ed="R103" n="0864a09"/>立不必見疑<note place="inline">淸凉與迎福。有異建立也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569a19"/><lb ed="R103" n="0864a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569a1901">又曰。約圓融不融。分成二種。卽實敎頓敎並皆不融。
<lb ed="X" n="0569a20"/><lb ed="R103" n="0864a11"/>爲同敎一乘。<note place="inline">貞元一之上</note>善住自注云。此約理事無礙。對
<lb ed="X" n="0569a21"/><lb ed="R103" n="0864a12"/>事事無礙揀也。問。若一向不融。何異頓實。答曰。若入
<lb ed="X" n="0569a22"/><lb ed="R103" n="0864a13"/>圓收。理事無礙。必有事之無礙。何以故。由彰其無礙
<lb ed="X" n="0569a23"/><lb ed="R103" n="0864a14"/>等四門皆別敎故<note place="inline">玄文曰。今顯別敎一乘。略顯四門。一所依體事。二攝歸眞實。三彰其
<lb ed="X" n="0569a24"/><lb ed="R103" n="0864a15"/>無礙。四周徧含融。釋曰。上之四門。初卽法相。二卽無相。三卽同敎。四卽別敎。若下同諸乘。通四無礙。皆別敎分
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0569b" n="0569b"/>
<lb ed="X" n="0569b01"/><lb ed="R103" n="0864a16"/>齊。法界三觀。其義一揆。詳之可見。若爾何謂非餘經法界釋。體勢縱橫。不可定準。故祖曰。此經所宗。諸經通體
<lb ed="X" n="0569b02"/><lb ed="R103" n="0864a17"/>等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569b03"/><lb ed="R103" n="0864a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569b0301">評曰。旣曰不融爲同。非泯二名同。不亦顯然乎。又
<lb ed="X" n="0569b04"/><lb ed="R103" n="0864b01"/>此同敎一乘。是合終頓。義亦明矣<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0569b0401" n="0569b0401"/><anchor xml:id="beg0569b0401" n="0569b0401"/>已<anchor xml:id="end0569b0401"/>上躡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0569001" n="0569001"/>〔疏〕印定</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569b05"/><lb ed="R103" n="0864b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569b0501">又曰。若自他相絕。則與衆生心。同一體故。無心外也。
<lb ed="X" n="0569b06"/><lb ed="R103" n="0864b03"/>不壞能所。故能知也。自解曰。此通終頓二敎。<anchor xml:id="nkr_note_add_0569b0601" n="0569b0601"/><anchor xml:id="beg0569b0601" n="0569b0601"/>但<anchor xml:id="end0569b0601"/>同一
<lb ed="X" n="0569b07"/><lb ed="R103" n="0864b04"/>體是頓敎。兼不壞能所知義。卽是終敎。若總取雙絕
<lb ed="X" n="0569b08"/><lb ed="R103" n="0864b05"/>雙存亦圓<note place="inline">敎中</note>同敎義也<note place="inline">地經云皆如實知。疏五十八云。審於事實。見理實故。亦非
<lb ed="X" n="0569b09"/><lb ed="R103" n="0864b06"/>心外見法。亦非無境可知。若自他相絕。則與衆生心同一體故。無心外也。不壞能所。故能知也。又他心是總。餘
<lb ed="X" n="0569b10"/><lb ed="R103" n="0864b07"/>皆是別。六相圓融。一乘之實知也。抄四十一云。皆如實下。總釋如實知義。有五敎意。初通小乘初敎。理實通人
<lb ed="X" n="0569b11"/><lb ed="R103" n="0864b08"/>法二空故。二亦非心外下。通始終二敎。唯識之義通二敎故。三若自他相絕下。通於終頓兩敎。相同一體。卽是
<lb ed="X" n="0569b12"/><lb ed="R103" n="0864b09"/>頓敎。兼取不壞。能所知義。卽是終敎。又總取雙絕雙存亦圓中同敎義故。四又他心是總下。六相圓融。唯屬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0569002" n="0569002"/>〔同〕
<lb ed="X" n="0569b13"/><lb ed="R103" n="0864b10"/>敎一乘之別敎義。釋曰。約敎分別。故云有五敎意等。若約融通。皆別敎也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569b14"/><lb ed="R103" n="0864b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569b1401">評曰。旣稱總取。合二敎也。亦圓敎中。□同非離之
<lb ed="X" n="0569b15"/><lb ed="R103" n="0864b12"/>終頓。乃海具之江水。安得不醎。正同此間之同敎
<lb ed="X" n="0569b16"/><lb ed="R103" n="0864b13"/>一乘也<note place="inline">問。引文可爾。且四中同敎。探玄果於共敎分出。豈亦圓中同邪。答。太一曰。爲成普<anchor xml:id="nkr_note_orig_0569003" n="0569003"/>〔法〕
<lb ed="X" n="0569b17"/><lb ed="R103" n="0864b14"/>所成。法性論中三處入法界。法華等敎。非圓中同。而何故圭山云。若約頓開。但悟至此。便入圓敎也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569b18"/><lb ed="R103" n="0864b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569b1801">密祖釋能所證義曰。能所無二。大乘終敎也。能所俱
<lb ed="X" n="0569b19"/><lb ed="R103" n="0864b16"/>泯。大乘頓敎中證道也<note place="inline">願抄二後</note>。</p>
<lb ed="X" n="0569b20"/><lb ed="R103" n="0864b17"/><p xml:id="pX58p0569b2001">觀祖曰。以能所歷然。證事法界。能所一相。證理法界。
<lb ed="X" n="0569b21"/><lb ed="R103" n="0864b18"/>及事理無礙相卽之門。能所俱泯。證事理無礙形奪
<lb ed="X" n="0569b22"/><lb ed="R103" n="0865a01"/>無寄門。存亡無礙。全證事理無障礙門。與一全収。證
<lb ed="X" n="0569b23"/><lb ed="R103" n="0865a02"/>事事無礙門<note place="inline">貞元一之下</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569b24"/><lb ed="R103" n="0865a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569b2401">評曰。能所存亡無礙。得非總取雙絕雙存圓中同
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0569c" n="0569c"/>
<lb ed="X" n="0569c01"/><lb ed="R103" n="0865a04"/>敎義乎。是乃同前密祖之終頓也。擧一全収。證事
<lb ed="X" n="0569c02"/><lb ed="R103" n="0865a05"/>事無礙別敎也。此前更不立圓中同。又於終頓之
<lb ed="X" n="0569c03"/><lb ed="R103" n="0865a06"/>後。別有此門。義可見矣<note place="inline">作此評者。判存亡無礙。是猶入海江水也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c04"/><lb ed="R103" n="0865a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569c0401">密祖釋理事無礙中。至存泯同時。則曰邐迤有此三
<lb ed="X" n="0569c05"/><lb ed="R103" n="0865a08"/>重。事理無礙之義方足。智者一一審之<note place="inline">揚雄吾子篇云。升東嶽而
<lb ed="X" n="0569c06"/><lb ed="R103" n="0865a09"/>知衆山之邐迤也。况介丘乎。注云。邐迤猶<g ref="#CB16078">𢍉</g>眇</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c07"/><lb ed="R103" n="0865a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569c0701">評曰。卽前觀祖能所一相。所證事理無礙相卽之
<lb ed="X" n="0569c08"/><lb ed="R103" n="0865a11"/>門。一重也。<note place="inline">願鈔二釋俱存。現前故云卽前等也</note>能所俱泯。證理事無
<lb ed="X" n="0569c09"/><lb ed="R103" n="0865a12"/>礙形奪無寄門。二重也。<note place="inline">事理雙奪</note>存亡無礙。全證事理
<lb ed="X" n="0569c10"/><lb ed="R103" n="0865a13"/>無障礙門。三重也。<note place="inline">爲一事理無礙法界</note>如次前二祖取之。第
<lb ed="X" n="0569c11"/><lb ed="R103" n="0865a14"/>三重。乃圓中之同。如日月矣。非合終頓乎。<note place="inline">二祖卽淸凉。第
<lb ed="X" n="0569c12"/><lb ed="R103" n="0865a15"/>一重終敎。第二重頓敎。第三重。乃圓中同也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c13"/><lb ed="R103" n="0865a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569c1301">觀祖釋事理無礙曰。會法性者。以是同敎一乘義理
<lb ed="X" n="0569c14"/><lb ed="R103" n="0865a17"/>分齊故<note place="inline">演義第七云。又十對中。唯會法性。以是同敎一乘義分齊故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c15"/><lb ed="R103" n="0865a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569c1501">評曰。此蓋後三敎。並揀於權。總是一乘。開之爲同
<lb ed="X" n="0569c16"/><lb ed="R103" n="0865b01"/>別。<note place="inline">貞元曰。實敎大乘亦名一乘。卽後三敎合名爲實。就實敎中。約圓融不融。分成二種。卽實敎頓
<lb ed="X" n="0569c17"/><lb ed="R103" n="0865b02"/>敎。並皆不融。爲同敎一乘。唯第五敎圓融具德。名別敎一乘</note>此事理無礙。是同
<lb ed="X" n="0569c18"/><lb ed="R103" n="0865b03"/>敎一乘之義理分齊故。<note place="inline">圭山云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0569c1801" n="0569c1801"/><anchor xml:id="beg0569c1801" n="0569c1801"/>已<anchor xml:id="end0569c1801"/>當大乘同敎之趣致</note>故一一會
<lb ed="X" n="0569c19"/><lb ed="R103" n="0865b04"/>前終頓能揀權三之義也。<note place="inline">淸凉云。三乘一乘別。今但會一乘等</note>以同
<lb ed="X" n="0569c20"/><lb ed="R103" n="0865b05"/>敎一乘是該取頓實故也<note place="inline">太一曰。此中所明如來藏佛性。雖約諸義。差別
<lb ed="X" n="0569c21"/><lb ed="R103" n="0865b06"/>不同。皆是同敎一乘義也。何以故。爲成普法故。普法所成故</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c22"/><lb ed="R103" n="0865b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0569c2201">密祖又曰。具此十門。方名理事無礙。又曰。當同敎大
<lb ed="X" n="0569c23"/><lb ed="R103" n="0865b08"/>乘之極致。後觀別敎等<note place="inline">觀註</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0569c24"/><lb ed="R103" n="0865b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0569c2401">評曰。卽前淸涼存亡無礙全證之事理無礙門。此
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0570a" n="0570a"/>
<lb ed="X" n="0570a01"/><lb ed="R103" n="0865b10"/>大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0570001" n="0570001"/>乘亦名一乘。故理義正齊。不必疑也。後觀別敎。
<lb ed="X" n="0570a02"/><lb ed="R103" n="0865b11"/>此觀同敎。何疑之有。次前卽言。是同敎一乘之義
<lb ed="X" n="0570a03"/><lb ed="R103" n="0865b12"/>理分齊。可爲良證<note place="inline">貞元一之上曰。實敎大乘。亦名一乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570a04"/><lb ed="R103" n="0865b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570a0401">觀祖又曰。實敎大乘。亦名一乘。謂會三歸一。唯有一
<lb ed="X" n="0570a05"/><lb ed="R103" n="0865b14"/>乘法故。卽後三敎合爲一實。卽今性相二宗。有多差
<lb ed="X" n="0570a06"/><lb ed="R103" n="0865b15"/>別。略列十條。此能揀十義。亦卽此經中同敎之義。密
<lb ed="X" n="0570a07"/><lb ed="R103" n="0865b16"/>祖亦曰。卽華嚴同敎義<note place="inline">演義六曰。此經同經者。三摩娑釋。依主得名。補盧沙聲。屬
<lb ed="X" n="0570a08"/><lb ed="R103" n="0865b17"/>聲受稱。此經之同敎也。大抄四云。卽華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0570002" n="0570002"/>嚴中同敎之義</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570a09"/><lb ed="R103" n="0865b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570a0901">評曰。此亦後三合爲一實。開二卽同別。開三卽圓
<lb ed="X" n="0570a10"/><lb ed="R103" n="0866a01"/>終頓也。是以爲四。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0570a1001" n="0570a1001"/><anchor xml:id="beg0570a1001" n="0570a1001"/>但<anchor xml:id="end0570a1001"/>有同別。是合取頓實。卽圓
<lb ed="X" n="0570a11"/><lb ed="R103" n="0866a02"/>中之同也。以一乘三乘小乘三宗不同。一乘有二
<lb ed="X" n="0570a12"/><lb ed="R103" n="0866a03"/>故<note place="inline">配五敎者。後三一乘宗。始敎三乘宗。愚法小乘宗。如貞元等說</note>。</p>
<lb ed="X" n="0570a13"/><lb ed="R103" n="0866a04"/><p xml:id="pX58p0570a1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0570003" n="0570003"/>此上釋合後三也。合爲一乘。後段釋開後三也。則
<lb ed="X" n="0570a14"/><lb ed="R103" n="0866a05"/>唯後一中。自有同別。不取終頓。以一乘唯有同別。
<lb ed="X" n="0570a15"/><lb ed="R103" n="0866a06"/>無餘乘故。故成三一也<note place="inline">此上白書。乃善住新加入。問。淸凉義分齊中。合後三。
<lb ed="X" n="0570a16"/><lb ed="R103" n="0866a07"/>開同別邪。答。仰觀文意。直以後一。該取終頓作同。故云圓敎攝。卽太一謂。一乘卽一乘也。若約影前二者。
<lb ed="X" n="0570a17"/><lb ed="R103" n="0866a08"/>卽攝前四敎。爲一方便。故太一謂。卽有二義。通說一乘等。全同敎章行位中也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0570a18"/><lb ed="R103" n="0866a09"/><p xml:id="pX58p0570a1801">或五則終頓圓。若後一自開同別。則離之之終頓。
<lb ed="X" n="0570a19"/><lb ed="R103" n="0866a10"/>非合之之終頓。亦以一乘三乘小乘不同。<note place="inline">此中圓敎爲一
<lb ed="X" n="0570a20"/><lb ed="R103" n="0866a11"/>乘。宗始終頓爲三乘宗。愚法爲小乘宗。如敎章等說。終頓二敎。進退雖殊。然皆不違梁攝論也</note>終
<lb ed="X" n="0570a21"/><lb ed="R103" n="0866a12"/>頓各詮雙存俱泯。偏而非圓。若取終頓。全同四中。
<lb ed="X" n="0570a22"/><lb ed="R103" n="0866a13"/><note place="inline">白書順明。此中反顯</note>此理顯然。宜深思之。若將四敎作五敎
<lb ed="X" n="0570a23"/><lb ed="R103" n="0866a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0570004" n="0570004"/>通。開合不分。偏圓難辨。<note place="inline">如會解釋分四曰。非卽合終頓</note>但見理事
<lb ed="X" n="0570a24"/><lb ed="R103" n="0866a15"/>無礙之言。便名終敎。如法華等。理事無礙一宗所
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0570b" n="0570b"/>
<lb ed="X" n="0570b01"/><lb ed="R103" n="0866a16"/>収。大乘一發。判爲偏淺。<note place="inline">多謂華藏。余親問頤菴云。亦兼前人。若爾如符眞曰。
<lb ed="X" n="0570b02"/><lb ed="R103" n="0866a17"/>今理事無礙。是同敎一乘。卽終敎無性眞如。楞伽思益法華涅槃等一百餘部實敎大乘所詮極理。未敢
<lb ed="X" n="0570b03"/><lb ed="R103" n="0866a18"/>評定</note>若謂圭山之言而不通者。<note place="inline">略抄曰。漸宗所依之經者。是法華涅槃等
<lb ed="X" n="0570b04"/><lb ed="R103" n="0866b01"/>第四五時中所說法性實理。是結會始敎之終極。故名終敎。釋曰。且約一期漸敎說也</note>豈不
<lb ed="X" n="0570b05"/><lb ed="R103" n="0866b02"/>礙他漸中之圓。<note place="inline">演義五云。華嚴之圓。是頓中之圓。法華之圓。是漸中之圓。漸頓之義。
<lb ed="X" n="0570b06"/><lb ed="R103" n="0866b03"/>二經則異。圓敎化法。二經不殊等</note>宗意別意。在於一乘等語乎。<note place="inline">要問
<lb ed="X" n="0570b07"/><lb ed="R103" n="0866b04"/>上云。法華經宗義。是一乘經也。敎章云。法華別意。正在一乘</note>況吾宗未甞局判
<lb ed="X" n="0570b08"/><lb ed="R103" n="0866b05"/>一敎而作一敎。以深爲淺。吾祖誡。之甚明。可深體
<lb ed="X" n="0570b09"/><lb ed="R103" n="0866b06"/>之。可深思之<note place="inline">淸凉云。一經容有多敎等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570b10"/><lb ed="R103" n="0866b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570b1001">淸涼曰。一同敎一乘。同頓同實故<note place="inline">此下皆義理分齊疏抄</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570b11"/><lb ed="R103" n="0866b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570b1101">易簡釋曰。淸涼玄文義理分齊中。同頓同實。及圓
<lb ed="X" n="0570b12"/><lb ed="R103" n="0866b09"/>融具德。乃敎下曲分義門。與以敎攝乘。義意亦別。
<lb ed="X" n="0570b13"/><lb ed="R103" n="0866b10"/>指總相會通同別。幷乘敎開合同別。乃曰皆明敎
<lb ed="X" n="0570b14"/><lb ed="R103" n="0866b11"/>門。非是義相<note place="inline">以敎攝乘中記文</note>。</p>
<lb ed="X" n="0570b15"/><lb ed="R103" n="0866b12"/><p xml:id="pX58p0570b1501">評曰。此兄常曰。但是義相。非爲機敎門。以一圓敎。
<lb ed="X" n="0570b16"/><lb ed="R103" n="0866b13"/>豈有二種修證。故此揀云。乃敎下義門。是義相也。
<lb ed="X" n="0570b17"/><lb ed="R103" n="0866b14"/>不同二處。皆明敎門矣<note place="inline">二處者。總相會通。與乘敎開合</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570b18"/><lb ed="R103" n="0866b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570b1801">迎福釋曰。三此中同敎。要圓敎與終頓二敎。義類相
<lb ed="X" n="0570b19"/><lb ed="R103" n="0866b16"/>似。故云同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570b20"/><lb ed="R103" n="0866b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570b2001">評曰。迎福老人。聰明愽達。當今諸方。放出一頭地
<lb ed="X" n="0570b21"/><lb ed="R103" n="0866b18"/>者也。<note place="inline">歐陽集曰。讀軾書。不覺汗出。快哉快哉。老父當避路。放他出一頭地也。可喜可喜</note>此
<lb ed="X" n="0570b22"/><lb ed="R103" n="0867a01"/>論似涉無稽。何邪<note place="inline">尙書云。無稽之言勿聽。弗詢之謀勿庸。注稽考。庸用也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570b23"/><lb ed="R103" n="0867a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570b2301">淸涼釋曰。言同敎者。謂終頓二敎。雖說一性一相。無
<lb ed="X" n="0570b24"/><lb ed="R103" n="0867a03"/>二無三<note place="inline">演義五云。言無二亦無三者。古有多說。大乘法師云。二卽第二。三卽第三。以菩薩乘勝故。
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0570c" n="0570c"/>
<lb ed="X" n="0570c01"/><lb ed="R103" n="0867a04"/>爲第一等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570c02"/><lb ed="R103" n="0867a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570c0201">評曰。此正同敎自相也。理應更曰。言思斯絕。以影
<lb ed="X" n="0570c03"/><lb ed="R103" n="0867a06"/>在下文不言耳。無二無三。非泯二乎。問曰。彼頓實。
<lb ed="X" n="0570c04"/><lb ed="R103" n="0867a07"/>安知合彼爲同敎邪。答。祖曰下同同敎。釋此言也。
<lb ed="X" n="0570c05"/><lb ed="R103" n="0867a08"/>如次引云<note place="inline">下引演義四十四</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570c06"/><lb ed="R103" n="0867a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570c0601">又曰。不辨圓融具德事事無礙。故非別敎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570c07"/><lb ed="R103" n="0867a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570c0701">評曰。揀非別敎也。旣非別卽同明矣。不亦卽終頓
<lb ed="X" n="0570c08"/><lb ed="R103" n="0867a11"/>非別乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570c09"/><lb ed="R103" n="0867a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0570c0901">又曰。而別敎中有一性一相事理無礙。言思斯絕。同
<lb ed="X" n="0570c10"/><lb ed="R103" n="0867a13"/>彼二敎<note place="inline">以約揀權。且收頓實。卽法華等了義大乘。並名同敎一乘</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0570c11"/><lb ed="R103" n="0867a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0570c1101">評曰。此示能同。卽別敎中彰其無礙也。非別有同
<lb ed="X" n="0570c12"/><lb ed="R103" n="0867a15"/>敎同彼也。今能所同義。不同昔人。可深體之。良以
<lb ed="X" n="0570c13"/><lb ed="R103" n="0867a16"/>同彼。故取之也。義如下引。<note place="inline">昔謂同敎同彼。今乃合彼爲同。故有異也</note>問。
<lb ed="X" n="0570c14"/><lb ed="R103" n="0867a17"/>信滿成佛。行布十地。同前諸敎。能同名同。豈非同
<lb ed="X" n="0570c15"/><lb ed="R103" n="0867a18"/>敎同彼耶。答。彼約一乘同三乘方便。引彼令捨權
<lb ed="X" n="0570c16"/><lb ed="R103" n="0867b01"/>入實。不待該而是圓<note place="inline">章曰。以此經中安立諸位。有二善巧。一約相就門。分位前
<lb ed="X" n="0570c17"/><lb ed="R103" n="0867b02"/>後。寄同三乘。引彼方便。是同敎也。二約禮就法。前後相入。圓融自在。異彼三乘。是別敎也。釋曰。探玄云。前
<lb ed="X" n="0570c18"/><lb ed="R103" n="0867b03"/>約同敎。攝彼中根。今顯別敎。彼斯上達。此之謂也</note>今約所詮事理無礙。是
<lb ed="X" n="0570c19"/><lb ed="R103" n="0867b04"/>一該取二敎所詮。入圓成此。彰其無礙。如浩然氣。
<lb ed="X" n="0570c20"/><lb ed="R103" n="0867b05"/><note place="inline">孟子公孫章曰。我知言。我善養吾浩然之氣</note>同雌雄風。<note place="inline">文選風賦。此所謂大王之雄風。
<lb ed="X" n="0570c21"/><lb ed="R103" n="0867b06"/>庶人之雌風也</note>總斯二風。以爲一氣。浩然之外。無別雌雄。
<lb ed="X" n="0570c22"/><lb ed="R103" n="0867b07"/>雌雄之外。寧有浩然。事理無礙。<note place="inline">能同也。合浩然氣</note>同存絕
<lb ed="X" n="0570c23"/><lb ed="R103" n="0867b08"/>卽泯。<note place="inline">終頓也。合雌雄風</note>總斯存泯。爲事理無得。<note place="inline">同敎大乘之極致也。
<lb ed="X" n="0570c24"/><lb ed="R103" n="0867b09"/>合總斯二風以爲一氣</note>道理亦爾。豈二事理無礙。分能所耶。
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0571a" n="0571a"/>
<lb ed="X" n="0571a01"/><lb ed="R103" n="0867b10"/><note place="inline">合浩然之外<anchor xml:id="nkr_note_add_0571a0101" n="0571a0101"/><anchor xml:id="beg0571a0101" n="0571a0101"/>已<anchor xml:id="end0571a0101"/>下</note>章家約引權機。此文該取偏法。機敎相
<lb ed="X" n="0571a02"/><lb ed="R103" n="0867b11"/>須。宛然凾蓋。然皆別敎一乘。同前敎耳。第二義中。
<lb ed="X" n="0571a03"/><lb ed="R103" n="0867b12"/>廣引祖據。可却觀之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571a04"/><lb ed="R103" n="0867b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0571a0401">又通難曰。以別該同。皆圓敎攝。<note place="inline">以別敎一乘。該取終頓。爲圓中同。故云圓
<lb ed="X" n="0571a05"/><lb ed="R103" n="0867b14"/>攝</note>抄曰。猶彼江水入海亦醎<note place="inline">具云。謂有難言。旣同頓同實。何異頓實。故此通
<lb ed="X" n="0571a06"/><lb ed="R103" n="0867b15"/>云。卽此同中。必有別義。如事理無礙。必有事事無礙等</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571a07"/><lb ed="R103" n="0867b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0571a0701">評曰。旣俟別該。卽偏敎之終頓。非能同別敎也。又
<lb ed="X" n="0571a08"/><lb ed="R103" n="0867b17"/>言。江水入海。非自海水。卽終頓爲此之事理無礙
<lb ed="X" n="0571a09"/><lb ed="R103" n="0867b18"/>明矣。指圓敎攝。卽總取雙絕雙存圓敎中同敎也。
<lb ed="X" n="0571a10"/><lb ed="R103" n="0868a01"/>當知該之之終頓。非離之之終頓。入海之江水。非
<lb ed="X" n="0571a11"/><lb ed="R103" n="0868a02"/>未入之水矣。開爲終頓。則各得存絕卽泯之一門。
<lb ed="X" n="0571a12"/><lb ed="R103" n="0868a03"/>該而合之。則具得存絕卽泯同時全入之事理無
<lb ed="X" n="0571a13"/><lb ed="R103" n="0868a04"/>礙門也。<note place="inline">弼師曰。謂此同敎。但於別敎法體之內。約於一分。似頓實義。立爲同敎。體不離別。非
<lb ed="X" n="0571a14"/><lb ed="R103" n="0868a05"/>別敎外。直以終頓。便名同敎等。則與今天壤也。况更承襲</note>卽所謂同敎一乘之
<lb ed="X" n="0571a15"/><lb ed="R103" n="0868a06"/>義理分齊。同敎之極致也。豈別有事理無礙。同彼
<lb ed="X" n="0571a16"/><lb ed="R103" n="0868a07"/>事理無礙乎。若本與同之圓。豈可復言圓敎攝也
<lb ed="X" n="0571a17"/><lb ed="R103" n="0868a08"/><note place="inline">該取偏法。有理有文。以圓攝圓。文理俱絕</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571a18"/><lb ed="R103" n="0868a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0571a1801">又曰。圓敎有二。一同敎。二別敎。別卽不共。不共頓實。
<lb ed="X" n="0571a19"/><lb ed="R103" n="0868a10"/>同敎者。同頓同實。若下同同敎一乘等<note place="inline">注<g ref="#CB00562">䟽</g>六十一云。上之十門。
<lb ed="X" n="0571a20"/><lb ed="R103" n="0868a11"/>初一小敎。次三涉權。次三就實。後三約圓中不共。若下同諸乘。通十無礙。一部大宗。不獨此品。（卽十地品）演義
<lb ed="X" n="0571a21"/><lb ed="R103" n="0868a12"/>四十四云。上之十門下。約敎敎分別。卽具五敎。涉權是始敎。就實通二。一卽終敎。終敎亦名實敎故。其攝相歸
<lb ed="X" n="0571a22"/><lb ed="R103" n="0868a13"/>性。亦通頓敎。以後三敎皆同一乘。並揀於權。頓亦名實。後三圓融。卽是圓敎。而言不共者。圓敎有二。一同敎。二
<lb ed="X" n="0571a23"/><lb ed="R103" n="0868a14"/>別敎。別卽不共。不共頓實故。二同敎者。同頓同實故。今顯是別。故云不共。若下同諸乘下。約融通說。若下同同
<lb ed="X" n="0571a24"/><lb ed="R103" n="0868a15"/>敎一乘。卽收次三。就實。若同於三乘。亦收前四。以其圓敎如海包含無不具故。釋曰。下同諸乘。通十無礙。仰觀
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0571b" n="0571b"/>
<lb ed="X" n="0571b01"/><lb ed="R103" n="0868a16"/>疏意。卽是全收別敎該攝門也。今答卷約同敎釋者。且取非卽圓通。然法眞大師圭山前身也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571b02"/><lb ed="R103" n="0868a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0571b0201">評曰。旣言下同同敎一乘。則收次三門唯識。則同
<lb ed="X" n="0571b03"/><lb ed="R103" n="0868a18"/>敎一乘是。終頓何不得稱此名邪。旣曰收之。是海
<lb ed="X" n="0571b04"/><lb ed="R103" n="0868b01"/>具之江。水不同長江也。然海中江乃収長江同味
<lb ed="X" n="0571b05"/><lb ed="R103" n="0868b02"/>耳。別敎同彼。言下同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571b06"/><lb ed="R103" n="0868b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0571b0601">又曰。若同三乘。亦収前四。自注云。乃前四門唯識。非
<lb ed="X" n="0571b07"/><lb ed="R103" n="0868b04"/>四敎也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571b08"/><lb ed="R103" n="0868b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0571b0801">評曰。別敎一乘。下同諸乘。<note place="inline">自下至不待該例顯</note>旣不所同。是
<lb ed="X" n="0571b09"/><lb ed="R103" n="0868b06"/>三。能同亦三。<note place="inline">能例</note>當知。別敎下同終頓。不應便非是
<lb ed="X" n="0571b10"/><lb ed="R103" n="0868b07"/>圓。却竢該而入圓也。<note place="inline">所例</note>以本非江水。故不待入。本
<lb ed="X" n="0571b11"/><lb ed="R103" n="0868b08"/>非不融。故不待該。<note place="inline">約宗因以釋成能同。一性一相。是有法。不待該爲宗。因云。本非
<lb ed="X" n="0571b12"/><lb ed="R103" n="0868b09"/>不融故。同踰如自海水。自海水是有法。不待入爲宗。因云。本非江<anchor xml:id="nkr_note_orig_0571001" n="0571001"/>〔水〕</note>蓋後三敎並揀
<lb ed="X" n="0571b13"/><lb ed="R103" n="0868b10"/>於權。合爲一實。皆是一乘。開卽爲二。謂同別也。有
<lb ed="X" n="0571b14"/><lb ed="R103" n="0868b11"/>開之之終頓。非圓中之同。<note place="inline">爲次義本</note>今將合之入圓。故
<lb ed="X" n="0571b15"/><lb ed="R103" n="0868b12"/>說該耳。<note place="inline">以別該同皆圓敎攝</note>而抄又曰。如海包含。無不具故。
<lb ed="X" n="0571b16"/><lb ed="R103" n="0868b13"/>則總収諸敎。會三歸一。得非廣乎<note place="inline">彈會解也。問。人謂會三唯是法華。如
<lb ed="X" n="0571b17"/><lb ed="R103" n="0868b14"/>何。答。非獨法華也。何者。祖云。若引機以會同。同同具十。豈亦法華爲能會。若爾。探玄何謂。華嚴無權可會。
<lb ed="X" n="0571b18"/><lb ed="R103" n="0868b15"/>涅槃會前諸權。答。彼約化儀。非此之比。豈不乖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0571002" n="0571002"/>〔害〕。猶南行者至於郢。北面不見冥山者。去之遠也。若剉法
<lb ed="X" n="0571b19"/><lb ed="R103" n="0868b16"/>眞此語。得不異於江淹夢筆也。問。心識中設以法華爲能攝。何失。答。則違淸凉華嚴疏。初列屬所攝也。若
<lb ed="X" n="0571b20"/><lb ed="R103" n="0868b17"/>爾。稱性極談一乘要軌。可謂會三歸一不。答。賢首雖云引彼三乘。淸凉云開權<anchor xml:id="nkr_note_orig_0571003" n="0571003"/>〔實〕。如。約相就門。皆別敎也。
<lb ed="X" n="0571b21"/><lb ed="R103" n="0868b18"/>問。<anchor xml:id="nkr_note_add_0571b2101" n="0571b2101"/><anchor xml:id="beg0571b2101" n="0571b2101"/>已<anchor xml:id="end0571b2101"/>知能會非獨法華。且群修多羅得名同敎一乘。爲因華嚴該耶。爲因法華會耶。答。若因法華者。則有
<lb ed="X" n="0571b22"/><lb ed="R103" n="0869a01"/>宗因通局過。以諸宗皆說法華會三歸一故。若謂此約會歸華嚴。異諸宗者。則有自因爲力過。以假華嚴
<lb ed="X" n="0571b23"/><lb ed="R103" n="0869a02"/>故。問。畢竟如何。答。凡名同敎一乘者。必因圓該。故云爲彼所目。從彼所流一乘。攝方便同頓同實等。其間
<lb ed="X" n="0571b24"/><lb ed="R103" n="0869a03"/>雖通說別說不同。然皆別敎該耳。問。章初同敎。豈亦圓該釋。是亦方便中分。方便中融。成機欲性。入法界
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0571c" n="0571c"/>
<lb ed="X" n="0571c01"/><lb ed="R103" n="0869a04"/>中。是知法華等經。要依圓該。方名同敎。若非圓該。就彼自宗。非圓敎攝。應立量云。諸經是有法。名同敎一
<lb ed="X" n="0571c02"/><lb ed="R103" n="0869a05"/>乘爲宗。因云。圓該故。同喩。如百川。百川是有法。亦名鹹味。爲宗。因云。海具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0571004" n="0571004"/>〔故〕名醎味。圓該故名一乘。此上
<lb ed="X" n="0571c03"/><lb ed="R103" n="0869a06"/>言該者。以別該同之該。非該攝門之該也。諸賢到此。幸冀留神。懷前識以標玄。存所存之必當。則吾未如
<lb ed="X" n="0571c04"/><lb ed="R103" n="0869a07"/>之何也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0571c0401" n="0571c0401"/><anchor xml:id="beg0571c0401" n="0571c0401"/>已<anchor xml:id="end0571c0401"/>矣</note>總會諸權。以入一實。得非爲人之敎門乎。
<lb ed="X" n="0571c05"/><lb ed="R103" n="0869a08"/><note place="inline">彈易簡</note>同頓同實。又同三乘。前後互出。<note place="inline">前該頓實。此同三乘。故云
<lb ed="X" n="0571c06"/><lb ed="R103" n="0869a09"/>互出</note>前明揀權。未収溝洫。<note place="inline">包氏注論語曰。方里爲井。井間有溝。溝深四尺。十里
<lb ed="X" n="0571c07"/><lb ed="R103" n="0869a10"/>爲城。城間有洫。洫廣深八尺之也</note>且同頓實。況復影在前文全収
<lb ed="X" n="0571c08"/><lb ed="R103" n="0869a11"/>中耶。<note place="inline">前云。語其橫收。全收五敎</note>此文揀収具明。<note place="inline">別卽不共。不共頓實故。同敎者。
<lb ed="X" n="0571c09"/><lb ed="R103" n="0869a12"/>同頓同實故</note>但揀頓實。異於前文。<note place="inline">今云。別卽不共。不共頓實。前云別敎一乘。
<lb ed="X" n="0571c10"/><lb ed="R103" n="0869a13"/>唯圓融具德</note>而前文又曰。尙非三四。前後相仍。全同敎
<lb ed="X" n="0571c11"/><lb ed="R103" n="0869a14"/>章分相中也。又知不共。非唯不共二乘。乃權實三
<lb ed="X" n="0571c12"/><lb ed="R103" n="0869a15"/>乘皆不共也。<note place="inline">探玄云。如力士經。大般若等諸大乘中。於中雖有權實不同。皆具三乘</note>
<lb ed="X" n="0571c13"/><lb ed="R103" n="0869a16"/>揀則三一不同。同則三一和合。亦斯義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571c14"/><lb ed="R103" n="0869a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0571c1401">全収諸敎宗。迎福曰。四此中全揀前四。不攝於圓。約
<lb ed="X" n="0571c15"/><lb ed="R103" n="0869a18"/>別敎說。若此中全収。圓必攝四。約同敎義說。故行願
<lb ed="X" n="0571c16"/><lb ed="R103" n="0869b01"/>抄作此指也。此約圓敎収前四敎。同成一敎。故云同
<lb ed="X" n="0571c17"/><lb ed="R103" n="0869b02"/>也。故下抄亦云。若同於三乘。亦収前四。以同敎如海
<lb ed="X" n="0571c18"/><lb ed="R103" n="0869b03"/>包含。無不具故。然上四義収攝同敎。體勢略盡。有同
<lb ed="X" n="0571c19"/><lb ed="R103" n="0869b04"/>此類。以義収之。則無所濫涉矣。又餘三義。諸祖共有
<lb ed="X" n="0571c20"/><lb ed="R103" n="0869b05"/>同頓同實。淸涼新加。唯約一乘深義說也。又泯二是
<lb ed="X" n="0571c21"/><lb ed="R103" n="0869b06"/>同。乃目法華等。餘三皆華嚴也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0571c22"/><lb ed="R103" n="0869b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0571c2201">評曰。迎福老以海具百川。說全収之義。與章初少
<lb ed="X" n="0571c23"/><lb ed="R103" n="0869b08"/>異。<note place="inline">會解云。以初義具三一乘故。少異全收</note>不知將章初海印一乘。並
<lb ed="X" n="0571c24"/><lb ed="R103" n="0869b09"/>所詮中一乘爲百川邪。不百川非海而何。<note place="inline">莊子疏云。凡百
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0572a" n="0572a"/>
<lb ed="X" n="0572a01"/><lb ed="R103" n="0869b10"/>川谷</note>又曰。共三一以法華爲同敎。又不揀泯二是同
<lb ed="X" n="0572a02"/><lb ed="R103" n="0869b11"/>之一乘。目法華義。<note place="inline">差當曰。所以不揀第二義者。但由第一與第四但少異。故須當
<lb ed="X" n="0572a03"/><lb ed="R103" n="0869b12"/>揀。而四敎中泯二爲同。於共敎中分出。但泯始敎二乘。歸法華終頓之同。與第一義具三一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572001" n="0572001"/>〔義〕天隔。故章
<lb ed="X" n="0572a04"/><lb ed="R103" n="0869b13"/>中三是諸敎。一是圓敎。第二義所泯。是始敎中二泯爲一。是終頓之一。雖同是法華。義勢天遠</note>又
<lb ed="X" n="0572a05"/><lb ed="R103" n="0869b14"/>曰。餘三皆華嚴。華嚴非海乎。或似自語前却。<note place="inline">注云。共三
<lb ed="X" n="0572a06"/><lb ed="R103" n="0869b15"/>一以法華爲同敎。結云泯二是同目法華等。餘三皆華嚴。故云前却</note>又曰。然上四義
<lb ed="X" n="0572a07"/><lb ed="R103" n="0869b16"/>収攝同敎。體勢略盡。若曰旨意是一曰盡。此四豈
<lb ed="X" n="0572a08"/><lb ed="R103" n="0869b17"/>非是一。若云祖文出處略盡。莫未盡否。又唯將全
<lb ed="X" n="0572a09"/><lb ed="R103" n="0869b18"/>収。作同敎釋。<note place="inline">差當云。圭峯决以全收門。只作同敎意</note>又曰。収前四敎
<lb ed="X" n="0572a10"/><lb ed="R103" n="0870a01"/>同成一敎。故云同也。此作得名所以。不知自何而
<lb ed="X" n="0572a11"/><lb ed="R103" n="0870a02"/>來也<note place="inline">旣無自來奮私知也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572a12"/><lb ed="R103" n="0870a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0572a1201">圭峯曰。全收諸敎宗同敎緣起義。亦指大疏玄談全
<lb ed="X" n="0572a13"/><lb ed="R103" n="0870a04"/>收之義<note place="inline">行願抄具云。然此華嚴圓宗。具別敎一乘同敎一乘二義。上性起門。卽別敎義。逈異諸敎
<lb ed="X" n="0572a14"/><lb ed="R103" n="0870a05"/>故。上緣起門。卽同敎義。普攝諸敎故。大疏玄談。全揀全收。全揀諸宗。卽別敎性起義。全收諸宗。卽同敎緣起義。
<lb ed="X" n="0572a15"/><lb ed="R103" n="0870a06"/>釋曰。約敎分別也。故云華嚴圓宗具別敎一乘同敎一乘二義等。答。卷作釋。卽以所收爲同敎一乘。故云卽是
<lb ed="X" n="0572a16"/><lb ed="R103" n="0870a07"/>方便前之四敎謂之諸敎等。會解到此。便謂同成一敎。從此得名。別立一門。若非法眞降迹出現。演說敎門。而
<lb ed="X" n="0572a17"/><lb ed="R103" n="0870a08"/>我何由得至此地。所感之恩。彌深彌厚也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572a18"/><lb ed="R103" n="0870a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0572a1801">評曰。此作同敎釋。則是方便故。<note place="inline">章曰。若約同敎卽攝前諸敎。是此方
<lb ed="X" n="0572a19"/><lb ed="R103" n="0870a10"/>便故</note>賢首圓敎或五也。<note place="inline">章曰。於圓內或具五敎。以攝方便故</note>且取非卽
<lb ed="X" n="0572a20"/><lb ed="R103" n="0870a11"/>圓通義也。<note place="inline">內章曰。若橫依方便進趣法門。卽有二義。通說一乘釋曰標也。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572002" n="0572002"/>〔由〕究竟一乘
<lb ed="X" n="0572a21"/><lb ed="R103" n="0870a12"/>敎成。何以故。從一乘流故。又爲一乘敎所目故。二與彼圓一乘。爲方便故。釋曰列也。故說一乘非卽圓通
<lb ed="X" n="0572a22"/><lb ed="R103" n="0870a13"/>自在義也。釋曰結也</note>旣曰全收諸敎。卽前之四敎。謂之諸敎。
<lb ed="X" n="0572a23"/><lb ed="R103" n="0870a14"/>淸涼曰。圓必攝四。若爾卽敎章所詮差別。攝前之
<lb ed="X" n="0572a24"/><lb ed="R103" n="0870a15"/>同敎。亦卽敎章之初同敎。以此同敎。始自一乘。終
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0572b" n="0572b"/>
<lb ed="X" n="0572b01"/><lb ed="R103" n="0870a16"/>至多乘。無不包故。<note place="inline">問。此之分齊。與諸文不同如何。答。雖知同敎皆由圓該敎章之
<lb ed="X" n="0572b02"/><lb ed="R103" n="0870a17"/>初。兼用宗義。是故分二。<anchor xml:id="nkr_note_add_0572b0201" n="0572b0201"/><anchor xml:id="beg0572b0201" n="0572b0201"/>已<anchor xml:id="end0572b0201"/>去文中。一乘皆是圓敎。太一曰。依法華經。三乘一乘約界分體相。方便究竟不
<lb ed="X" n="0572b03"/><lb ed="R103" n="0870a18"/>同故。又曰。依攝論。一乘三乘小乘。於敎門中。成機欲性。顯法本末不同故</note>亦卽賢首總
<lb ed="X" n="0572b04"/><lb ed="R103" n="0870b01"/>收十門。唯心之同。<note place="inline">探玄十三云。上來十門唯識道理。於中初三門。約初敎說。次四
<lb ed="X" n="0572b05"/><lb ed="R103" n="0870b02"/>門。約終頓敎說。後三門。約圓敎中別敎說。總具十門。約同敎說。問。復古記云。前五總融爲同敎如何。答。第
<lb ed="X" n="0572b06"/><lb ed="R103" n="0870b03"/>五圓敎。猶金剛齊。餘方悉轉。此地不動。今作此說。則孰爲別敎。若爾。豈異笑菴同成一敎。易簡普收諸敎。
<lb ed="X" n="0572b07"/><lb ed="R103" n="0870b04"/>則亦濫有奴無主過也。細思</note>淸涼曰。如海包含。無不具故。則同
<lb ed="X" n="0572b08"/><lb ed="R103" n="0870b05"/>頓同實之義。亦是此義。下文亦說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572003" n="0572003"/>三乘故。章中前
<lb ed="X" n="0572b09"/><lb ed="R103" n="0870b06"/>曰華嚴一乘。後曰圓之同敎。<note place="inline">如行位差別</note>非海而何。<note place="inline">會解
<lb ed="X" n="0572b10"/><lb ed="R103" n="0870b07"/>謂初義具三一少異全收。非也</note>至相亦曰。會三歸一。故如同也。三
<lb ed="X" n="0572b11"/><lb ed="R103" n="0870b08"/>卽諸敎故。如初義<anchor xml:id="nkr_note_add_0572b1101" n="0572b1101"/><anchor xml:id="beg0572b1101" n="0572b1101"/>已<anchor xml:id="end0572b1101"/>辨。<note place="inline">所攝之乘。旣唯一勝方便。能攝之敎。豈合有多門。故
<lb ed="X" n="0572b12"/><lb ed="R103" n="0870b09"/>上云亦卽等也</note>彥和可常共取至相。此義釋章初二門。<anchor xml:id="nkr_note_add_0572b1201" n="0572b1201"/><anchor xml:id="beg0572b1201" n="0572b1201"/>但<anchor xml:id="end0572b1201"/>
<lb ed="X" n="0572b13"/><lb ed="R103" n="0870b10"/>不用同。與今有異。<note place="inline">華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572004" n="0572004"/>〔嚴〕笑菴。不以孔目與章初是同。遂與法眞碩異</note>義苑
<lb ed="X" n="0572b14"/><lb ed="R103" n="0870b11"/>亦指此同章初之義。此有深理。昔可尙也。安更有
<lb ed="X" n="0572b15"/><lb ed="R103" n="0870b12"/>詞。<note place="inline">義苑曰。若會三歸一屬於同。若稱性融通。法本如是。一屬於別。此與孔目同等</note>此義祖
<lb ed="X" n="0572b16"/><lb ed="R103" n="0870b13"/>語稍多。然又易見。不多云也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572b17"/><lb ed="R103" n="0870b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0572b1701">淸涼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572005" n="0572005"/>全曰。大海必攝百川。同一醎味。圓必攝四。圓以
<lb ed="X" n="0572b18"/><lb ed="R103" n="0870b15"/>貫之。亦圓敎攝。尙非三四等。有其所通。無其所病。圭
<lb ed="X" n="0572b19"/><lb ed="R103" n="0870b16"/>山大抄。指全收爲一。是別敎。<note place="inline">大疏云。初總爲一。謂圓敎攝於前四。一一同圓。
<lb ed="X" n="0572b20"/><lb ed="R103" n="0870b17"/>注云。海中百川無非海等。大抄五云。言一一同圓者。謂應難云。旣攝前四。何殊小乘。及法相等。故今釋云。圓敎
<lb ed="X" n="0572b21"/><lb ed="R103" n="0870b18"/>攝四之時。一一同圓。尙非終頓。何況初二。故注中擧喩意云。如海中百川。滴滴皆具十德。及百川之味。不同江
<lb ed="X" n="0572b22"/><lb ed="R103" n="0871a01"/>河。雖千萬里。終無海中之一德</note>又曰。統收不異曰一。運載含容曰乘。
<lb ed="X" n="0572b23"/><lb ed="R103" n="0871a02"/><note place="inline">願抄第六</note>章門探玄等亦爾圓敎或一。餘相盡故。一切三
<lb ed="X" n="0572b24"/><lb ed="R103" n="0871a03"/>乘。本來悉是一乘法等故。則全收是別。義亦可見。<note place="inline">莊子
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0572c" n="0572c"/>
<lb ed="X" n="0572c01"/><lb ed="R103" n="0871a04"/>曰。日月出矣。而爝火不息。其於光也。亦不難乎</note>不能廣辨。過吾門者。熟聞之
<lb ed="X" n="0572c02"/><lb ed="R103" n="0871a05"/>矣。況孔目問答。此之同別。文義如雲。<note place="inline">選西都賦曰。冠蓋如雲。注云。如
<lb ed="X" n="0572c03"/><lb ed="R103" n="0871a06"/>雲言多也</note>然二師旣但此之三四。且亦逢場作戲耳<note place="inline">淸凉曰。若
<lb ed="X" n="0572c04"/><lb ed="R103" n="0871a07"/>有過不說。是非渾和。豈唯掩傳者之明。實乃壅學人之路。是以法眞具錄諸祖微言。秉眞立破。義苑才吐。便自
<lb ed="X" n="0572c05"/><lb ed="R103" n="0871a08"/>成溪。然亦不獲<anchor xml:id="nkr_note_add_0572c0501" n="0572c0501"/><anchor xml:id="beg0572c0501" n="0572c0501"/>已<anchor xml:id="end0572c0501"/>而爲之。豈好辨也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572c06"/><lb ed="R103" n="0871a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0572c0601">此後二章當時失入卷內。遂不達寶塔之手。因復
<lb ed="X" n="0572c07"/><lb ed="R103" n="0871a10"/>入之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572c08"/><lb ed="R103" n="0871a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX58p0572c0801">祖曰。一乘敎義分齊。云何一乘敎。有二種。一共敎。二
<lb ed="X" n="0572c09"/><lb ed="R103" n="0871a12"/>不共敎。圓敎一乘所明諸義。文文句句皆具一切。此
<lb ed="X" n="0572c10"/><lb ed="R103" n="0871a13"/>是不共敎。二共敎者。則小乘三乘敎。名字雖同。意皆
<lb ed="X" n="0572c11"/><lb ed="R103" n="0871a14"/>別異<note place="inline">要問上一乘分齊義</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0572c12"/><lb ed="R103" n="0871a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX58p0572c1201">評曰。祖言別卽不共。<note place="inline">地經抄四十四。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0572c1201" n="0572c1201"/><anchor xml:id="beg0572c1201" n="0572c1201"/>已<anchor xml:id="end0572c1201"/>具引</note>又曰。逈異餘宗。
<lb ed="X" n="0572c13"/><lb ed="R103" n="0871a16"/><note place="inline">圓覺略抄第八</note>又曰。不共二乘。<note place="inline">疏九十五曰。普賢智境。卽是擧勝不共二乘。名爲揀
<lb ed="X" n="0572c14"/><lb ed="R103" n="0871a17"/>劣</note>又曰。不共三乘小乘同。<note place="inline">孔目四十明章</note>又曰。別於三乘。
<lb ed="X" n="0572c15"/><lb ed="R103" n="0871a18"/><note place="inline">章初</note>此皆敻絕逈異不共。以解別也。然其所自。蓋出
<lb ed="X" n="0572c16"/><lb ed="R103" n="0871b01"/>智論。太一首由。諸祖靡有不從。其唯圓融具德。乃
<lb ed="X" n="0572c17"/><lb ed="R103" n="0871b02"/>目普法之自體。非釋別名之訓義也。又祖曰。餘經
<lb ed="X" n="0572c18"/><lb ed="R103" n="0871b03"/>是共敎。一乘三乘小乘共依故。<note place="inline">要問二十六</note>又曰。二乘
<lb ed="X" n="0572c19"/><lb ed="R103" n="0871b04"/>共有名數共同。<note place="inline">要問二十一</note>又指成不成等四句。則曰。
<lb ed="X" n="0572c20"/><lb ed="R103" n="0871b05"/>是一乘共敎。非別敎也。<note place="inline">要問二衆生作佛義</note>皆以共釋同。蓋
<lb ed="X" n="0572c21"/><lb ed="R103" n="0871b06"/>共者敎也。又曰。三一和合。<note place="inline">敎章</note>同一善巧。<note place="inline">妙趣章</note>故名
<lb ed="X" n="0572c22"/><lb ed="R103" n="0871b07"/>同敎。此乃以合釋同。同者合也。則三乘爲敎。一乘
<lb ed="X" n="0572c23"/><lb ed="R103" n="0871b08"/>爲義。和合不離。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0572006" n="0572006"/>攝成益也。又同者輩也。齊也。此言
<lb ed="X" n="0572c24"/><lb ed="R103" n="0871b09"/>流輩相齊也。祖曰。同敎門者。則與三乘義同。但由
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0573a" n="0573a"/>
<lb ed="X" n="0573a01"/><lb ed="R103" n="0871b10"/>智回向故。入一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0573001" n="0573001"/>乘<note place="inline">孔目二眞如章</note>又曰。依一乘敎分。與終
<lb ed="X" n="0573a02"/><lb ed="R103" n="0871b11"/>敎相同。<note place="inline">要問十修道總別義</note>又曰。同敎者同頓同實。下同諸
<lb ed="X" n="0573a03"/><lb ed="R103" n="0871b12"/>乘。又曰。文雖是同。意皆別異。<note place="inline">上句孔目十地章。下句要問一乘義</note>皆
<lb ed="X" n="0573a04"/><lb ed="R103" n="0871b13"/>言三一宗差。法門同也。又說法華漸同華嚴。<note place="inline">敎章</note>此
<lb ed="X" n="0573a05"/><lb ed="R103" n="0871b14"/>以流輩相齊。以釋同也。此中法華。卽圓中同爾。又
<lb ed="X" n="0573a06"/><lb ed="R103" n="0871b15"/>曰。今以理求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0573002" n="0573002"/>通。與同義無別趣。蓋以同猶通也。故
<lb ed="X" n="0573a07"/><lb ed="R103" n="0871b16"/>有通敎一乘。<note place="inline">妙趣曰。前德<anchor xml:id="nkr_note_add_0573a0701" n="0573a0701"/><anchor xml:id="beg0573a0701" n="0573a0701"/>已<anchor xml:id="end0573a0701"/>述通別二敎。而未見釋相</note>亦言是一法門。
<lb ed="X" n="0573a08"/><lb ed="R103" n="0871b17"/>通彼三一。達乎二宗。如曰上件法門。攝下諸敎。頓
<lb ed="X" n="0573a09"/><lb ed="R103" n="0871b18"/>屬其上。分本敎義。漸從其末。義通一乘三乘小乘。
<lb ed="X" n="0573a10"/><lb ed="R103" n="0872a01"/>何以故。爲彼圓敎所目故。<note place="inline">孔目一</note>又曰。此義在三乘。
<lb ed="X" n="0573a11"/><lb ed="R103" n="0872a02"/>亦通一乘說。<note place="inline">孔目三緣起章</note>又曰。此文在三乘。亦通一乘
<lb ed="X" n="0573a12"/><lb ed="R103" n="0872a03"/>用。<note place="inline">要問三十五三性三無性</note>又曰。此又在一乘。通彼三乘用。<note place="inline">要問
<lb ed="X" n="0573a13"/><lb ed="R103" n="0872a04"/>四十四悔過法義</note>此以通釋同也。然其濫觴。<note place="inline">家語</note>皆智論之
<lb ed="X" n="0573a14"/><lb ed="R103" n="0872a05"/>共敎。共卽同故。太一用之。諸祖同遵。豈有異致。故
<lb ed="X" n="0573a15"/><lb ed="R103" n="0872a06"/>知諸文同敎之名。釋訓不出三一共通和合。流輩
<lb ed="X" n="0573a16"/><lb ed="R103" n="0872a07"/>相齊。故名同也。釋訓旣爾。諸文互成。今欲示義。且
<lb ed="X" n="0573a17"/><lb ed="R103" n="0872a08"/>作此耳。其會三歸一。乃敎相也。由彼敎中詮顯此
<lb ed="X" n="0573a18"/><lb ed="R103" n="0872a09"/>理。知其是同。可釋迴三入一敎之名義也。豈有將
<lb ed="X" n="0573a19"/><lb ed="R103" n="0872a10"/>會三歸一。作同字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0573003" n="0573003"/>之。</p>
<lb ed="X" n="0573a20"/><lb ed="R103" n="0872a11"/><p xml:id="pX58p0573a2001">一乘宗。是則一乘還有同別。亦順三宗。故一乘中。
<lb ed="X" n="0573a21"/><lb ed="R103" n="0872a12"/>無二同敎對一別也。是則頓實。屬三則權。屬一則
<lb ed="X" n="0573a22"/><lb ed="R103" n="0872a13"/>實。離偏而合圓也。蓋以敎海之中接引物機。有多
<lb ed="X" n="0573a23"/><lb ed="R103" n="0872a14"/>方便。句數不同。前代諸德各述一門。<note place="inline">如古今立敎</note>五祖
<lb ed="X" n="0573a24"/><lb ed="R103" n="0872a15"/>籠絡。結成敎網。故有開合。縱成多敎。皆初圓中漸
<pb ed="X" xml:id="X58.1016.0573b" n="0573b"/>
<lb ed="X" n="0573b01"/><lb ed="R103" n="0872a16"/>次開也。苟爾。亦圓之始小邪。答。實爾。總之別也。又
<lb ed="X" n="0573b02"/><lb ed="R103" n="0872a17"/>何離偏而合圓邪。機有普別。智有三一。得向異故。
<lb ed="X" n="0573b03"/><lb ed="R103" n="0872a18"/>是故卷舒。不曰一端。舒而常卷。卷又卽舒舒。卷自
<lb ed="X" n="0573b04"/><lb ed="R103" n="0872b01"/>在。爲華嚴敎網之大宗也<note place="inline">卷舒者。地論二云。舒則徧至阿僧祇世界。卷則
<lb ed="X" n="0573b05"/><lb ed="R103" n="0872b02"/>還入常光</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0573b06"/><lb ed="R103" n="0872b03"/>
<lb ed="X" n="0573b07"/><lb ed="R103" n="0872b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>注華嚴同敎一乘<g ref="#CB15081">䇿</g>卷<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0568a1301" to="#end0568a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0568a2001" to="#end0568a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0569a0801" to="#end0569a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0569b0401" to="#end0569b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0569b0601" to="#end0569b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0569c1801" to="#end0569c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0570a1001" to="#end0570a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0571a0101" to="#end0571a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0571b2101" to="#end0571b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0571c0401" to="#end0571c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0572b0201" to="#end0572b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0572b1101" to="#end0572b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0572b1201" to="#end0572b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0572c0501" to="#end0572c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0572c1201" to="#end0572c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0573a0701" to="#end0573a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0568001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568001">太下一有一字</note>
<note n="0568002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568002">言上一有或曰立三字</note>
<note n="0568003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568003">通下一有目故言同釋曰如以信一言成其信位十五字</note>
<note n="0568004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568004">故下一有知字</note>
<note n="0568005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568005">別上一有無字</note>
<note n="0568006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568006">此上一有釋字</note>
<note n="0568007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0568007">勒一作勤<space quantity="1" unit="chars"/>（＊旧版コノ字不明ナルモ龍谷大学図書館所蔵ノ続蔵經底本ノ調查ニヨリ<space quantity="1" unit="chars"/>今コノ字ヲ復原ス。但シ底本ハ失ノ字ニ朱筆ヲ加ウ。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0569001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0569001">疏一作跡</note>
<note n="0569002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0569002">同一作圓</note>
<note n="0569003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0569003">法下一有普法二字</note>
<note n="0570001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0570001">乘下一有同敎卽前總取雙絕雙存圓敎中同敎也以祖曰大乘二十一字</note>
<note n="0570002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0570002">嚴上疑有脫字</note>
<note n="0570003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0570003">此等四十七字原本作白書</note>
<note n="0570004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0570004">通上一有釋字</note>
<note n="0571001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0571001">水下一有故本非江水故不待入本非不融故不待該十七字</note>
<note n="0571002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0571002">害下一以所依心識記法華攝前諸敎紅紫亂朱以誑竪子是二十字</note>
<note n="0571003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0571003">實上一有顯字</note>
<note n="0571004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0571004">故下一有海具故三字</note>
<note n="0572001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572001">義下入勢字見</note>
<note n="0572002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572002">由下一以有依字</note>
<note n="0572003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572003">三上一有同字</note>
<note n="0572004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572004">嚴一作藏</note>
<note n="0572005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572005">全下一有收字</note>
<note n="0572006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0572006">攝下一有機字</note>
<note n="0573001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0573001">乘下一有攝字</note>
<note n="0573002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0573002">通下一有之字</note>
<note n="0573003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0573003">之下宋刻古本脫二紙六十行</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0568a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0568a1301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0568a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0568a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0569a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0569a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0569b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0569b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0569b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0569b0601">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0569c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0569c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0570a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0570a1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0571a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0571a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0571b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0571b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0571c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0571c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0572b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0572b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0572b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0572b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0572b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0572b1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0572c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0572c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0572c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0572c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0573a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0573a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>